logo CoderDojo

Javascript - Snake

We gaan Snake bouwen voor in de browser.

Introductie

Snake op een Nokia

Snake is een mobiele video game geïntroduceerd op een Nokia telefoon in 1998.

Spelregels

Het doel van het spel Snake is om zoveel mogelijk fruit te eten (dit is je score). Hoe meer je eet, hoe langer de slang wordt en ook beweegt de slang sneller. Als de slang tegen zichzelf botst of buiten het scherm gaat is het game over.

Dus om Snake te bouwen moet het spel het volgende doen:

  • Beweeg de slang met de pijltjestoetsen
  • Plaats op een willekeurige plek fruit
  • De slang moet het fruit kunnen eten
    • Als er fruit gegeten is moet de slang langer worden
    • Als er fruit gegeten is krijg je een punt
  • Als de slang tegen zichzelf botst, is het game over
  • Ook als de slang buiten het scherm gaat is het game over

Nu we de spelregels duidelijk hebben en weten wat het spel moet gaan doen, is het tijd om Snake te gaan bouwen!

Wat heb je nodig?

Visual Studio Code, vaak afgekort tot VS Code, is een programma waarin je code kunt schrijven. Het is gratis en werkt op Windows, macOS en Linux.

Deze moet je installeren als je die nog niet hebt.
Heb je die al wel en weet je hoe je er mee om moet gaan, ga dan verder met het volgende hoofdstuk.

Downloaden

Tijdens de dojo kun je het installatiebestand sneller downloaden van de CoderDojo-server:

download

Je kunt VS Code ook downloaden van de officiële website: Download Visual Studio Code.

Meer over download, installatie en gebruik

Kies de download die bij jouw computer past:

  • Windows: kies bij voorkeur de User Installer. Daarvoor heb je meestal geen beheerderswachtwoord nodig.
  • macOS: download het bestand voor macOS. De Universal-versie werkt op Macs met een Intel-processor en op nieuwere Macs met Apple silicon.
  • Linux: kies het pakket voor jouw Linux-versie. Voor Ubuntu en Debian is dat meestal het bestand dat eindigt op .deb.

Weet je niet welke versie je nodig hebt? Vraag dan een mentor om mee te kijken.

Installeren op Windows

  1. Open het gedownloade bestand. De naam begint meestal met VSCodeUserSetup en eindigt op .exe.
  2. Volg de stappen van het installatieprogramma.
  3. Start Visual Studio Code na de installatie.

Een uitgebreide uitleg staat in de officiële Windows-handleiding.

Installeren op macOS

  1. Open het gedownloade bestand dat eindigt op .dmg.
  2. Sleep Visual Studio Code.app naar de map Applications of Programma's.
  3. Open Visual Studio Code vanuit die map.

Een uitgebreide uitleg staat in de officiële macOS-handleiding.

Installeren op Linux

Op Ubuntu of Debian kun je meestal dubbelklikken op het gedownloade .deb-bestand. Het softwarecentrum helpt je dan met de installatie.

Gebruik je een andere Linux-versie of lukt de installatie niet? Vraag een mentor om hulp of bekijk de officiële Linux-handleiding.

Een projectmap openen

In een projectmap bewaar je alle bestanden die bij jouw programma horen.

  1. Start Visual Studio Code.
  2. Kies in het menu File → Open Folder…. In een Nederlandse versie heet dit Bestand → Map openen….
  3. Zoek de projectmap die je voor de instructie hebt gemaakt.
  4. Kies Select Folder of Open.

Links in VS Code staat de Explorer. Daar zie je de projectmap en de bestanden die erin staan.

Vraagt VS Code of je de makers van de bestanden vertrouwt? Bij een map die je zelf hebt gemaakt, kun je kiezen dat je de makers vertrouwt.

Een bestand maken

  1. Beweeg met de muis over de naam van de projectmap in de Explorer.
  2. Klik op het pictogram New File. Dat ziet eruit als een vel papier met een plusteken.
  3. Typ de volledige bestandsnaam uit de instructie, bijvoorbeeld index.html.
  4. Druk op Enter.

Klik op een bestandsnaam in de Explorer om het bestand te openen. In het grote vlak in het midden kun je de code typen of plakken.

Bewaar je werk regelmatig met Ctrl+S op Windows en Linux, of Cmd+S op macOS. Een witte stip naast de bestandsnaam betekent dat er nog onopgeslagen wijzigingen zijn.

VS Code kan vragen of je wilt inloggen of AI-functies wilt gebruiken. Dat is voor de CoderDojo-instructies niet nodig. Je kunt zo’n vraag sluiten.

Instructie

Dit gaan we maken:

snake

1. HTML

We beginnen met de basis. Maak een nieuw bestand aan met bijvoorbeeld de naam snake.html. Kopieer en plak daarin onderstaande code. Als je het bestand opent in Chrome, zie je een groot vierkant. Dit is het speelveld van de game.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23

<!DOCTYPE html>
<html lang="en">
<head>
    <meta charset="UTF-8">
    <title>Snake</title>
    <style>
        canvas {
            display: block;
            margin: 0 auto;
            border: 1px solid black;
        }
        h1 {
            text-align: center;
        }
    </style>
</head>
<body>
<h1>Snake</h1>
<div class="snakearea">
    <canvas id="speelveld" width="800" height="800"></canvas>
</div>
</body>
</html>

2. Een appel

We gaan nu aan de slag met Javascript en beginnen met het tekenen van een appel:

Voeg toe op regel 17 in de vorige code:

1
2

<script>
</script>

En tussen de <script> en </script> tags:

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17

    const speelveld = document.getElementById("speelveld");
    const ctx = speelveld.getContext("2d");

    const vakGrootte = 25;
    const appelGrootte = vakGrootte / 2 + 1;
    const aantalVakjes = speelveld.width / vakGrootte;

    const appel = { x: 0, y: 0 };

    function tekenAppel() {
        ctx.fillStyle = "red";
        ctx.beginPath();
        ctx.arc(appel.x * vakGrootte + appelGrootte, appel.y * vakGrootte + appelGrootte, appelGrootte, 0, 2 * Math.PI);
        ctx.fill();
    }

    tekenAppel();

Je ziet nu in de browser linksboven in het vierkant een rode cirkel: de appel.

We hebben best veel code nodig gehad, maar regels 1 t/m 8 zijn nodig ter voorbereiding van tekenen en de indeling van het vierkant in kleine vakjes van 25 bij 25 pixels.

function tekenAppel() tekent tenslotte de rode cirkel.

3. De kop van de slang

Voeg toe na regel const appel = { x: 0, y: 0 };:

1

    const slang = [{ x: 10, y: 10 }];

En dan vóór regel tekenAppel();:

1
2
3
4
5
6

    function tekenSlang() {
        for (let slangDeel of slang) {
            ctx.fillStyle = "green";
            ctx.fillRect(slangDeel.x * vakGrootte, slangDeel.y * vakGrootte, vakGrootte - 1, vakGrootte - 1);
        }
    }

En na regel tekenAppel();:

1

    tekenSlang();

Variabele slang is een lijst van delen van de slang. Deze lijst wordt steeds grotere naarmate de slang meer appels heeft gegeven. Voor ieder slangdeel bepalen de x en y de positie van dat deel op het speelveld.
Functie tekenSlang gaat langs ieder deel van de slang met een “for”-lus en tekent ieder deel op de juiste plaats bepaald door slangDeel.x en slangDeel.y.

Slangenkop en appel

4. De slang besturen, deel 1

Om de slang te besturen, gaan we de pijltjestoetsen op je toetsenbord gebruiken.
Als eerste stap gaan het indrukken van de pijltjestoetsen vertalen naar een richting voor de slang: omhoog, omlaag, link, rechts.

We moeten eerst bewaren welke richting de slang op moet bewegen. We voegen daarvoor de volgende regel toe na de regel met daarin const slang = [{ x: 10, y: 10 }];. We beginnen met de richting naar rechts:

1

    let richting = "rechts";

En vervolgens voegen we code toe om het indrukken van de pijltjestoetsen om te zetten naar een richting:

1
2
3
4
5
6
7
8
9

    document.addEventListener("keydown", (event) => {
        switch (event.key) {
            case "ArrowUp": richting = "omhoog"; break
            case "ArrowDown": richting = "omlaag"; break
            case "ArrowLeft": richting = "links"; break
            case "ArrowRight": richting = "rechts"; break
        }
        console.log(richting);
    });

Als je dit hebt toegevoegd, dan zie de kop van de slang nog niet bewegen. Maar je kunt wel de richting als tekst wel zijn de “developer console”. Om daar te komen druk je op toetscombinatie ctrl + shift + i. Je kunt dan zien wat er aan de “achterkant” van de webpagina gebeurd. Kies tabje “console” en klik dan weer op de webpagina. Als je dan op de pijltjestoetsen drukt, zie je richtingen getoond in die console.

screenshot met console met gelogde richtingen

4. De slang besturen, deel 2

We kunnen de slang alleen besturen als het ook beweegt. Dus we beginnen met het laten bewegen van de slang:

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11

    function verplaatsSlang() {
        const nieuweSlangenKop = {...slang[0]};
        switch (richting) {
            case "omhoog": nieuweSlangenKop.y -= 1; break;
            case "omlaag": nieuweSlangenKop.y += 1; break;
            case "links": nieuweSlangenKop.x -= 1; break;
            case "rechts": nieuweSlangenKop.x += 1; break;
        }
        slang.unshift(nieuweSlangenKop);
        slang.pop();
    }

Deze code maakt een nieuwe kop van de slang aan, voegt die toe aan de slang (slang.unshift(nieuweSlangenKop)) en verwijdert het achterste deel van de slang (slang.pop()). Hiermee verplaatst de slang iedere keer 1 blokje verder.

Om de slang dus te laten bewegen, moeten we deze functie meerdere keren achter elkaar uitvoeren. Bij iedere keer dat de functie wordt uitgevoerd, zal de slang weer een blokje verder verplaatsen.

Om deze functie en die om de slang en appel te tekenen meerdere keren uit te voeren, hebben we de volgende code nodig:

1
2
3
4
5
6
7

    function gameLoop() {
        verplaatsSlang();
        tekenAppel();
        tekenSlang();
    }

    setInterval(gameLoop, 100);

setInterval roept functie gameLoop 10 x per seconde aan. Hiermee wordt dus 10 x per seconde de slang verplaatst en de slang en appel opnieuw getekend.

Als je dit test, zie je de slang bewegen, maar het einde van de slang wordt steeds langer. Dat is gek, want we hebben code toegevoegd om het einde van de slang weer te verwijderen, toch?
Dit komt, doordat we het speelveld niet leeg maken voordat we de slang en de appel opnieuw tekenen. De vorige slang blijft dus staan.

We maken een nieuwe functie maakSpeelveldLeeg() en voegen die toe aan functie gameLoop():

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11


function maakSpeelveldLeeg() {
    ctx.clearRect(0, 0, speelveld.width, speelveld.height);
}

function gameLoop() {
    maakSpeelveldLeeg();
    verplaatsSlang();
    tekenAppel();
    tekenSlang();
}

We hebben nu al veel code geschreven. Als je niet zeker weet of je het allemaal goed hebt gedaan, kun je even in dit bestand kijken: tot-en-met-opdracht-4.html.

5. Appels eten

De slang eet appels als de kop van de slang een appel raakt. Dat zullen we dus moeten toevoegen aan onze code:

Vervang:

1
2

        slang.unshift(nieuweSlangenKop);
        slang.pop();

Met:

1
2
3
4
5
6

        slang.unshift(nieuweSlangenKop);
        if (nieuweSlangenKop.x === appel.x && nieuweSlangenKop.y === appel.y) {
            nieuwePlaatsAppel();
        } else {
            slang.pop();
        }

Als de nieuweSlangenKop nu op dezelfde plek komt als de appel, wordt functie nieuwePlaatsAppel() aangeroepen. Maar ook wordt slang.pop() niet aangeroepen en dus wordt de slang 1 blokje langer.

We moeten nog wel functie nieuwePlaatsAppel() maken:

1
2
3
4

    function nieuwePlaatsAppel() {
        appel.x = Math.floor(Math.random() * aantalVakjes);
        appel.y = Math.floor(Math.random() * aantalVakjes);
    }

Math.random() is een functie in Javascript om zomaar een getal tussen 0 en 1 te maken. Iedere keer weer een ander getal. Door dit getal met het aantalVakjes op het speelveld te vermenigvuldigen en af te ronden (Math.floor()), kunnen we nieuwe x en y posities van de appel bepalen.

6. Game over: als de slang tegen zichzelf botst

De meeste van de spelregels hebben we nu gemaakt in het spel. Maar één van de regels is dat het spel over is als de slang tegen zichzelf botst. Dus dat moeten we er nog even aan toe voegen.

Voeg aan het begin van de gameLoop() functie het volgende toe:

1
2
3
4
5

    function gameLoop() {
        if (isGameOver()) {
            return;
        }
        maakSpeelveldLeeg();

Als isGameOver() waar is, dan eindigt gameLoop() en stop het spel.

Om dit te laten werken, moeten we functie isGameOver() maken:

1
2
3

    function isGameOver() {
        return slangHeeftZichzelfGeraakt();
    }

Het spel is over als slangHeeftZichzelfGeraakt() waar is. Deze functie ziet er als volgt uit:

1
2
3
4
5
6
7
8
9

    function slangHeeftZichzelfGeraakt() {
        const slangenKop = slang[0];
        for (let slangDeel of slang.slice(1)) {
            if (slangDeel.x === slangenKop.x && slangDeel.y === slangenKop.y) {
                return true;
            }
        }
        return false;
    }

In deze functie wordt de positie van de slangenKop vergeleken met alle slangDeelen na de kop. Als een deel wordt gevonden op dezelfde positie, dan is het resultaat van slangHeeftZichzelfGeraakt() waar (true).
Als er geen gevonden wordt, is het resultaat niet waar (false).

7. Game over: als de slang de randen heeft geraakt

We hebben de gameOver() functie al, maar moeten het aanpassen met de 2e voorwaarde:

1
2
3

    function isGameOver() {
        return slangHeeftZichzelfGeraakt() || slangHeeftEenRandGeraakt();
    }

|| betekend hier “of”, dus als slangHeeftZichzelfGeraakt() of slangHeeftEenRandGeraakt() waar is, dan geeft isGameOver() ook waar (true) terug.

Met nieuwe functie slangHeeftEenRandGeraakt():

1
2
3
4

    function slangHeeftEenRandGeraakt() {
        const slangenKop = slang[0];
        return slangenKop.x < 0 || slangenKop.x >= aantalVakjes || slangenKop.y < 0 || slangenKop.y >= aantalVakjes;
    }

8. Game over: toon game over!

Als het game over is, stopt nu het spel. Maar verder zie je niet dat het spel afgelopen is. Het zou beter zijn als we dat laten zien in het spel.
Als isGameOver() waar is, roepen we toonGameOver() aan:

1
2
3
4
5
6

    function gameLoop() {
        if (isGameOver()) {
            toonGameOver();
            return;
        }
        maakSpeelveldLeeg();

En voegen die toe aan het script:

1
2
3
4
5

    function toonGameOver() {
        ctx.fillStyle = "orange";
        ctx.font = "75px Arial";
        ctx.fillText("Game over!", 200, 400);
    }

Game Over!

9. De score

We zouden het bijna vergeten, maar ook de score moet worden bijgehouden.

Voeg de volgende functie toe:

1
2
3
4
5
6

    let score = 0;
    function toonScore() {
        ctx.fillStyle = "black";
        ctx.font = "30px Arial";
        ctx.fillText(`Score ${score}`, 350, 30);
    }

En roep deze functie aan, aan het einde van de gameLoop():

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11

    function gameLoop() {
        if (isGameOver()) {
            toonGameOver();
            return;
        }
        maakSpeelveldLeeg();
        verplaatsSlang();
        tekenAppel();
        tekenSlang();
        toonScore();
    }

10. Een échte appel

Het rode cirkeltje wat de appel voorstelt, is een beetje saai. We kunnen het ook vervangen met een plaatje van een appel.

We voegen allereerst een plaatje toe aan de html, regels 3, 4 en 5:

1
2
3
4
5
6

<div class="snakearea">
    <canvas id="speelveld" width="800" height="800"></canvas>
    <div style="display: none;">
        <img id="appel" src="" >
    </div>
</div>

En dan vervangen we de inhoud van functie tekenAppel() met:

1
2
3
4

    const appelPlaatje = document.getElementById("appel");
    function tekenAppel() {
        ctx.drawImage(appelPlaatje, appel.x * vakGrootte, appel.y * vakGrootte, appelGrootte, appelGrootte);
    }

En we vervangen:

1

    const appelGrootte = vakGrootte / 2 + 1;

Met:

1

    const appelGrootte = vakGrootte * 1.2;

Goed gedaan!

En dat is het, je hebt het spel Snake gebouwd! Hoe lang hou jij het vol en wat is de hoogste score die je kunt krijgen?

Heb je iets niet goed begrepen, vraag het dan aan één van de mentoren, we helpen je natuurlijk graag!

Je kunt ook altijd een kijkje nemen bij de andere kinderen, misschien kan jij hun helpen!

Hier kun je tenslotte nog het eindresultaat zien: resultaat.

Licentie

Deze instructies worden, net als alle andere instructies van CoderDojo Nijmegen, aangeboden onder een Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International Licentie.

Creative Commons License